‘Tá todhchaí na teanga ag brath go príomha ar na daoine

Mar is eol do roinnt daoine agaibh fán am seo is dócha, scríobh An Aire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta ó dheas, Eamon Ó Cuív (Eamó), alt mór fada ar an Irish Times cupla seachtaine ó shin anois dar teideal – ‘Tá todhchaí na teanga ag brath go príomha ar na daoine’. Chuireas fáilte roimh a chuid focail. Duine ar bith dar léigh mo bhlag féin riamh, bheadh fios acu go mbeinn féin ag tacú go mór leis an mhana sin agus gurbh bheag ról an rialtais i dtodhchaí na teanga dar liomsa, bráthann sé sin ar na daoine agus agus lucht lábhartha na Gaeilge ach go háirithe.

Ceapaím féin gurb é ról an rialtais cothromas a chothú is a chosaint eadar an Bhéarla agus an Ghaeilge chun fíordheis a thabhairt do dhaoine chun a rogha theanga a úsáid mar is ceart.
Lena chois sin, tá meas mór agamsa ar Eamó agus is é mo thuairim gurb é an Aire is eifeachtaí dá raibh aige riamh ó thaobh na Gaeilge de agus gurb é an gníomhaire Gaeilge is airde sa rialtas le fada an lá.

Is féidir libh féin a léamh thall ar Gaelport ach seo cupla sleachta a chuir mé féin spéis ar leith ann.

“Tá Taoiseach nua againn atá ag cur an-spéis sa Ghaeilge agus atá anois mar Chathaoirleach ar an gCoiste Comhaireachta.”

Go maith.

“Mar atá ráite agam go minic cheana, creidimse go mbeadh an taoille casta dá mbeadh 250,000 duine sa tír ag labhairt na Gaeilge go laethúil. Sin an sprioc atá agam agus ag an Rialtas. “

Cinnte.

“Caithfidh an Ghaeilge athrú ó theanga pobal tuaithe go teanga atá inghlactha sa saol cathrach agus mar sin creidim go bhfuil sé thar a bheith tábhachtach go gcuirfear go mór leis an ngréasán pobail atá á thógáil timpeall thart ar naíonraí, Gaelscoileanna agus Gaelcholáistí sna cathracha.”

Tá an cheart ar fad agat ansin Eamó ach cuirfinn leis go bhfuil lonnaíochtaí de dhíth orainn – caithfear sin a theachta óna daoine féin dar ndóigh.

“Níl aon amhras ach go bhfuil an-obair déanta ag pobal Bhéal Feirste leis an gCultúrlann ar Bhóthar na bhFál agus is rud mar sin atá i gceist agam, áit a bhféadfadh daoine bualadh isteach agus casadh le daoine agus réimse seirbhísí leathan pobal Gaeilge a fháil.”

Níl dabht fá sin ach ní An Chultúrlann bun agus barr scéal na Gaeilge I mBéal Feirste ach an oiread.

  • sms

    tá mé ag déanamh gurb iad lucht na Cultúrlainne iad féin an chéad dream a déarfadh nárbh iad bun agus barr na Gaeilge i mBéal Feirste iad ach ó tharla gurbh é an moladh faoí mhacasamhail Chultúrlann McAdam /Ó Fiaich a bhunú i mbailte móra na tíre an rud a ba chinnte agus a ba phraicticiúil dar dhúirt sé ina chaint níor mhisde do Ghaeil na tíre an moladh a ghlacadh ar bord le feiceáil an mbeidh an tAire sásta cur lena fhocal agus airgead a chur taobh thiar den tionscnamh.

  • RG Cuan

    Is breá an moladh é cinnte ionaid ar nós na Cultúrlainne a chur ar bun ar fud na hÉireann. Tá neart le déanamh idir an dá linn ach ar a laghad tá an tAire ag léiriú smaointeoireachta agus uaillmhian.

    Tá rudaí eile ann a bhfuil géarghá leo – lonnaíochtaí, tacaíocht cheart do na meáin Ghaeilge srl. – agus ní mór don Phlean tabhairt futhu a luaithe agus is féidir.

    Tá tábhacht le polasaithe seo an rialtais mar sin, ach mar atá ráite thuas, is iad na gnáthGhaeil a dhéanfaidh an difear is mó.

  • Gael gan Náire

    RG,

    Aontaím.

    Seo an rud dar liomsa, tá lonnochtaí – cultúrlann – scoil de dhíth ar liomsa, triumverate atá ann.

    Gan lonnaíocht, níl agat ach ionad agus scoil, ní pobal.

    Gan scoil, níl agat ach tithe agus ionad cultúrtha.

    Gan cultúrlann, níl agat ach roinnt tithe agus scoil in aice leis.

    Tá an trí rud de dhíth, cultúrlann, tithíocht agus scoil > pobal.

    Tá obair le déanamh! agus caithfear cur in iúl do dhaoine gur obair s’againne atá ann, ní féidir le hEamó bric a chur ar bhric dúinn i ndeireadh na dála.

  • Bhuel, a Ghaeil, ná h-abair é, dein é!

    Idir an chaint seo faoin nGaeilge agus an Ceathrú Gaeltachta agus gan Acht Ghaeilge bheith ann, is araile, táim tuirseach tinn traochta. Tá sé in am stopadh ag gearán agus tosnú ag gniomhú.

    Fiú táimse ag bogadh ar aghaidh ó thréimhse chaointe Lá Nua – ach é sin ráite ní dhearúdfaidh mé go brach gur chuir SF agus an Fhoras scian sa bhfiontar Ghaeilge sin.

    Má tá Ceathrú Gaeltachta le bheith in iarthar Bhéal Feirste, bíodh sé ann agus fograití é agus ná bítear ag fánacht ar na milliúin le teacht ón Rialtas. Má tá lonnaíochtaí is scoileanna le bunú, bunaítear iad. Má tá Cultúrlannaí á moladh ag an Aire Ó Cuív – agus mhol sé iad seo roimhe ag an Oireachtas i nDoire i 2006! – deineadh sé an obair seachas bheith ag caint ar go fóíll geall leis trí bliana nios faide anonn!

    Ná h-abair é, dein é!

  • ben madigan

    An raibh An tAire ag smaoineadh ar seo? Ni raibh tacaíocht (ón rialtais, i bpolasaí nó airgead) ar bith ag ‘phobal Bhéal Feirste’ nuair a chuir siad an cultúrlan ar bhun.

  • Gael gan Náire

    Silím go bhfuil an tAire ga rá go gcaithfidh daoine dul amach i mbun oibre agus gan fanacht le rialtas nó beart nórud ar bith.

    Má tá, aontaím leis.

    Tá seo cloistí agam go rímhinic – ‘Ba chóir an rialtas seo a dhéanamh … ‘

    Creidim gur smaointeoireacht sclabhaí é sin, caithfidh na daoine dul i mbun reabhlóide.

    Is ar ár bhfiontraíocht is ar ár bhfiontraithe óga atá muid ag bráth, chan rialtas agus chan deontais.